"CHRİSTONDE" KAVRAMI VE AVRUPA BİRLİĞİ
AYTUNÇ ALTINDAL

"Avrupa Birliği ile ilişkiler Türkiye'nin son onbeş yılında ekonomik, siyasal, toplumsal ve tarihsel gündemini en çok belirleyen konulardan biri olageldi. Kimi tartışmacılara göre Avrupa Birliği (AB) Hıristiyan Kulübüydü, kimilerine göre de değildi. Türkiye'de AB'nin ekonomi-politiği ayrıntılarıyla tartışılmıştır. Ama bu kuruluşun "Kültürel" dokusu ve geri planı (backbone) kanımca yeterince araştırılmamış ve tartışılmamıştır. Bu hususu göz önünde tutarak AB'nin "Kültürel Mirası"na ilişkin bazı bilgileri aktarmak gerektiğini düşünüyorum.

Günümüzde Avrupa diye anılan coğrafi bölgenin geçmişteki resmi adı Avrupa değildi. Tarihçi Peacock'a göre geçmişte "Avrupa" diye bilinen coğrafi alan, belki şaşırtıcı gelecek ama, günümüz Türkiye'sinin Çanakkale'den Datça'ya kadar uzanan sahil şeridiyle günümüz Yunanistan'ının Ege sahillerini kapsayan dar bir alandaki bölgenin adıydı. Geçmişte Bu Avrupanın dışında kalan bölgeye -Günümüzde Avrupa Kıtası'na- Latinler CHRISTIANITAS ve Yunanlılar da OIKOUMENE (Ekümene) diyorlardı. Tarihci Juditi Herrin'in de gösterdiği gibi, ilk kez MS. 893 yılında Anglo Sakson Kralı Alfred bu bölgeyi CHRISTENDOME (Hıristiyanlığın Kubbesi) olarak tanımlamış ve resmi literatüre sokmuştu. Günümüzde bu tanım hala o ilk tanımına uygun tarzda, " Hıristiyan Oluş Konumu ve Koşulu" (The state and condition of being Christian) anlamında kullanılmaktadır.
Kral Alfred'in tanımı çift yönlüydü ve günümüze kadar da bu tanımın kapsama alanına sokulmuş olan anlayışıyla ele alınmış ve dile getirilmiştir. Kral Alfred'in tanımı bir yönüyle geçmişe diğeriyle de geleceğe yöneltmişti. Geçmişe yönelik yönünde iki eski tanım vardı. Bunlar Katolik Kilisesi tarafından yapılmış olan ORBIS-MUNDIS (Dünyevi=seküler olan) ve ORBIS-ECCLESIA (Kilise'nin kapsama alanı) idi. MS.800'de Kutsal Roma imparatoru olan Muhteşem karl, o yüzyıla kadar bilinmeyen "Hıristiyanlığın Evrenselliği" fikrini temel stratejisi haline getirdi. Ve ORBIS-MUNDIS'te (yeryüzünde) ORBIS ECCLESIA'yı (Hıristiyanlığın egemenlik alanını) tesisi edeceğini açıkladı. Kral Alfred'in CHRISTENDOME'u bir yönüyle işte Karl'ın bu imparatorluk stratejisini ve siyasetini yansıtıyordu. Diğer yönüyle..."

Abonelik için tıklayınız.

- Geri -